فصلنامه علمی مطالعات راهبردی فرهنگ

فصلنامه علمی مطالعات راهبردی فرهنگ

تبیین مولفه های سبک زندگی خانوادگی موثر بر طراحی معماری مسکن

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
سمانه دهقان 1
حامد بیتی 2
فرهاد احمدنژاد 3
آزیتا بلالی اسکویی 4
1 دانشجوی دکتری معماری اسلامی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
2 دانشیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
3 استادیار دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
4 استاد دانشکده معماری و شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
10.22083/scsj.2025.506548.1261
چکیده
خانواده اولین جایی است که فرایند جامعه‌پذیری و تحقق کیفیت سبک زندگی افراد در آن شکل می‌گیرد و به‌عنوان یک عنصر مهم در سبک زندگی فرد و جامعه در صورتی می‌تواند ثمربخش باشد که به مطلوب‌ترین صورت بتواند خود را بنمایاند و کارایی موردنظر را داشته باشد. خانه به‌عنوان بستر اصلی زندگی خانواده، شکل‌گیری شخصیت افراد و سبک زندگی آنان بوده و در رفع نیازها و برآوردن تمایلات افراد نقش اساسی دارد. رابطۀ میان فرد و خانه همواره یک رابطۀ دو سویه است و همان‌گونه که شیوه و روش زندگی انسان‌ها بر معماری فضای سکونتی آن‌ها تأثیر می‌گذارد، فضای معماری نیز تأثیر مستقیم بر روی سبک زندگی خانوادگی دارد و نحوۀ طراحی فضاهای زیستۀ انسان‌ها حائز اهمیت است. پرسش اصلی تحقیق عبارت است از اینکه مهم‌ترین ابعاد سبک زندگی خانوادگی کدام‌اند و هریک چگونه بر معماری مسکن تأثیر می‌گذارند؟ ماهیت تحقیق کاربردی است و با رویکرد کیفی و روش تحلیل محتوا برای پاسخ به پرسش تحقیق، نخست با کدگذاری داده‌های اولیه ابعاد سبک زندگی خانوادگی استخراج می‌گردد و در بخش دوم ضمن دسته‌بندی مؤلفه‌ها و زیر مؤلفه‌های مؤثر تحقیق، ویژگی‌های فضای سکونت خانواده از منظر نحوه نمود شاخص‌های استخراج‌شده از بخش اول در ارتباط با حوزه معماری تبیین خواهد شد. نتایج بیانگر این است که بعد جامعه‌شناختی، اجتماعی، جغرافیایی، اقتصادی، فرهنگی، سلامت‌محور، دینی، سیاسی، انگیزه درونی و سلیقه شخصی ابعاد کلان سبک زندگی خانوادگی بوده و تأثیر مستقیم بر فضای زیست خانواده (مسکن) دارد.
کلیدواژه‌ها
طراحی مسکن
سبک زندگی
خانواده
معماری مسکن

عنوان مقاله English

Explanation of family lifestyle components affecting housing architecture design

نویسندگان English

Samaneh Dehghan 1
Hamed Beyti 2
Farhad Ahmadnejad 3
Azita Balali oskoui 4
1 PhD student of Islamic architecture, the Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
3 Assistant professor of the Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
4 Professor of the Faculty of Architecture and Urban Planning, Tabriz Islamic Art University, Tabriz, Iran
چکیده English

Introduction: The family is the primary context in which the process of socialization and the quality of people’s lifestyles are shaped. As an essential element of both individual and societal life, the family can play a productive role if it is able to express itself in the most desirable way and function effectively. The house, as the main setting of family life, contributes to the formation of individual personality and lifestyle, and plays a fundamental role in meeting people’s needs and aspirations. The relationship between the individual and the house is reciprocal: while human lifestyles influence the architecture of residential spaces, architectural design also directly affects family lifestyles. Thus, the way in which living spaces are designed is of great significance. The central research question is: What are the most important dimensions of family lifestyle, and how does each of them affect housing architecture?
Method: The research employed a deductive content analysis method, chosen to organize the raw data obtained from existing studies. During the review of sources, an effort was made to move beyond the surface level of the texts and to identify both explicit and implicit criteria. These criteria were then coded and organized into relevant tables in order to achieve a more comprehensive result. Titles relevant to the research were identified across books, published articles, research reports, and theses. For internal sources, databases were searched using titles, abstracts, and keywords such as lifestyle, housing, family, and housing architecture. For external sources, 230 relevant studies were identified through reliable databases using similar keywords including housing design, lifestyle, family, and housing architecture.
In the initial coding process, criteria with maximum thematic relevance to the research topic were extracted and categorized as 38 effective lifestyle criteria (Table 2). These were then synthesized into a preliminary framework of family lifestyle factors influencing housing design, grouped under ten general components: (1) sociological, (2) cultural, (3) social, (4) political, (5) religious, (6) economic, (7) geographical, (8) health-oriented, (9) temporal (era-based), and (10) intrinsic motivation/personal taste.
In the second part of the study, these components and their subcomponents were categorized further, highlighting the relationship between lifestyle dimensions identified in the first stage and the architecture of human living spaces. Graphical analysis of the components showed that sociological and cultural factors held the highest relative frequency and importance in housing design, followed by social, economic, health-oriented, geographical, religious, political, and intrinsic motivation/personal taste dimensions.
Conclusion: Family lifestyle can be understood as a relatively coherent set of behaviors and activities performed by family members in the course of daily life, encompassing diverse dimensions across social, cultural, political, economic, and other domains. Based on the findings of this study, several key lifestyle dimensions and their subcomponents were identified, including sociological factors such as gender, age, education, and family structure; geographical aspects such as climate, ethnicity, and nationality; economic considerations including income, occupation, consumerism, and economic inequality; cultural elements; health-oriented factors such as physical and mental health; belief-based aspects including religion and religious activities; political orientation and participation; social communication styles ranging from active to passive; intrinsic motivation and personal taste such as digital or minimalist lifestyles; and temporal aspects related to historical periods or eras. Each of these dimensions directly influences both family lifestyle and housing, which serves as the primary context for shaping daily behaviors and activities. Their impact on housing architecture manifests in physical aspects such as the type of residence (villa, apartment, residential complex), form and proportions (dimensions and scale), decorations, furniture, and spatial layout, as well as in non-physical aspects such as symbolic meanings, sense of belonging, perceptions of safety, and feelings of peace and comfort.

کلیدواژه‌ها English

housing design
lifestyle
family
housing architecture
آقاپور، رضا (1395). بررسی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر سبک زندگی خانواده از دیدگاه قرآن و حدیث (پایان‌نامه دوره دکتری رشته الهیات و معارف اسلامی). دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، ایران.
آلتمن، ایروین (1۳8۲). محیط و رفتار اجتماعی، خلوت، فضاهای شخصی، قلمرو و ازدحام، ترجمۀ علی نمازیان، تهران: دانشگاه شهید بهشتی.
آیوازیان، سیمون، ماندانا یوسفی، ایمان رئیسی، جمال‌الدین سهیلی و کمال رهبری منش (1398). مصرف‌گرایی در معماری با تأکید بر مبانی نشانه‌شناسی معماری عامه‌پسند نمونه موردی: شهر قزوین، مطالعات رفتار مصرف‌کننده، 6(2)، 270-296.                                               https://doi.org/10.34785/J018.2019.149
ابراهیم‌زاده، عیسی (1380). مهاجرت‌های روستایی و علل و پیامدهای آن؛ نمونه استان سیستان و بلوچستان، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 60، 143-168.
 SID. https://sid.ir/paper29909//fa
احسانی اسکویی، سیده فرشته و جمال‌الدین مهدی نژاد درزی (1403). تدوین مدل مفهومی تبیین‌کننده کیفیت‌های طراحی اتاق‌های واحدهای مسکونی آپارتمانی مرتبط با سبک زندگی زنان جوان ایرانی، زن در فرهنگ و هنر، 16(1)، 85-110.                          https://doi.org/10.22059/jwica.2024.360335.1953
ارمغان، مریم، حسین سلطان‌زاده و هما ایرانی بهبهانی (1392). معماری و فرهنگ در خانه‌های اعیانی تهران در دوره قاجار، پژوهش‌های انسان‌شناسی ایران، 3(1)، 29-50.         https://doi.org/10.22059/ijar.2013.50672
اسماعیلی جوشقانی، محمد (1400). تأثیر فرهنگ اقوام ایرانی بر مدل سبک زندگی ایرانی اسلامی، مطالعات رفتاری در مدیریت، 9(18)، 81-99.
 https://ensani.ir/fa/article/467976
انوری، حسن (1382). فرهنگ فشرده سخن، تهران: ناشر سخن.
امامی، مجتبی، حسن‌پور، فرامرز و حسین مهر پویا (1400). تحلیل تطبیقی عوامل فرهنگی اقوام کرمانج و ترکمن در شکل‌گیری معماری سکونتگاه‌های شهرستان بجنورد از استان خراسان شمالی، نشریه هنر اسلامی، شماره 42، 18-37.                             https://doi.org/10.22034/ias.2020.229022.1238
بشیریه، حسین (1379). نظریه‌های فرهنگ در قرن بیستم، تهران: مؤسسه فرهنگی آینده پویان.
بلالی اسکویی، آزیتا، صادق نظری (1399). ارزش‌های مطلوب طراحی مسکن از منظر اندیشه اسلام (گامی در مسیر تبیین الگوی اسلامی ایرانی مسکن)، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 8(1)، 299-345.                         https://doi.org/20.1001.1.23225645.1399.8.1.12.2
بلوکی، سجاد و هانیه اخوت (1394). بررسی تطبیقی تشابهات و تمایزات خانه‌های مسلمانان و زرتشتیان در یزد، مطالعات شهر ایرانی اسلامی، شماره 22، 51-66.                  http://noo.rs/RsPce
بمانیان، محمدرضا، رفیعیان، مجتبی، ضابظیان، الهام (1388). سنجش عوامل مؤثر بر ارتقای امنیت زنان در محیط‌های شهری، پژوهش زنان، 7(3)، 49-67.               https://jwdp.ut.ac.ir/article_19695.html
بهنام، جمشید (1353). درباره خانواده و فرهنگ در ایران، مطالعات جامعه‌شناختی (نامه علوم اجتماعی سابق)، 3(4)، 174-178.                         https://doi.org/ 10.22059/jsr.1974.93742
بیک محمدی، حسن، نوری زمان‌آبادی، سیدهدایت اله و جواد بذرافشان (1384). اثرات خشک‌سالی‌های 83 –1377 بر اقتصاد روستایی سیستان و راهکارهای مقابله با آن، جغرافیا و توسعه، 3(5)، 53-72.
 https://sid.ir/paper/431264/fa
پاکزاد، جهانشاه و حمیده بزرگ (1394). الفبای روانشناسی محیط برای طراحان، تهران: آرمان‌شهر.
پناهی، محمدحسین، علویون، سیدهادی (1397). فاصله نسلی در ایران: فراتحلیل و نقد تحقیقات پیشین، مطالعات میان فرهنگی، 13(36)، 147-171.    https://dorl.net/dor/20.1001.1.17358663.1397.13.36.6.3
پولاک، یاکوب ادوارد (1368). سفرنامه پولاک، ترجمۀ کیکاوس جهانداری، چاپ دوم، تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی.
پهلوان، چنگیز (1382). ریشه‌های تجدد، تهران: نشر قطره.
تافلر، الوین (1374). موج سوم، مترجم شهین دخت خوارزمی، تهران: نشر فاخته، چاپ دهم.
جوادی آملی، عبدالله (1391). مفاتیح الحیاه، تهران: انتشارات اسرا.
حسین‌زاده، خدیجه، موسوی باردئی، سید احمد، ماهروزاده، طاهره و زینب تقی لو (1402). مؤلفه‌های تمدن ساز سبکِ زندگی در حوزه مصرف از منظر مقام معظم رهبری (مدظله)، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 11(1)،7-25.           https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23295599.1402.11.1.3.4
حسینی، فضه سادات، آزاد ارمکی، تقی، بهار، مهری و هاجر آذری (1400). تحولات معنایی خانواده در اسناد بالادستی صادره از جانب رهبر معظم انقلاب اسلامی ایران، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 9(1)، 101-124.                         Dor: 20.1001.1.23295599.1400.9.14.1
خرسند نیکو، مرتضی و دلارام سبک‌رو (1402). سطوح اثربخشی ساختار قدرت بر معماری دوره پهلوی اول، باغ نظر، 20(124)، 83-92.                       https://doi.org/10.22034/bagh.2023.371325.5295
دهخدا، علی‌اکبر (1377). لغتنامه دهخدا (16 جلد)، دانشگاه تهران، نوبت چاپ، دوم.
دروگر، خدیجه (1393). چالش‌های سبک زندگی در خانواده ناشی از ناآشنایی با حقایق اسلامی، پژوهش‌های اجتماعی اسلامی، 20(100)، 55-80.                       https://iss.razavi.ac.ir/article_774.html
زارع شاه‌آبادی، اکبر و مریم طاهر (1395). مطالعه بین نسلی دختران و مادران شهر یزد، مطالعات اجتماعی روان‌شناختی زنان، 14(3)، 7-36.                https://doi.org/10.22051/jwsps.2016.2555
شرف‌الدین، سیدحسین (1394).مصرف‌گرایی در سبک زندگی مدرن و دینی، پژوهش‌نامه سبک زندگی، 1(1)، 7-30.                      https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24763101.1394.1.1.1.0
شرقی، علی و سوهاردی بن مولان (1392). شباهت‌ها و تفاوت‌های رضایتمندی بزرگ‌سالان و کودکان از فضاهای باز مجتمع‌های مسکونی تهران، معماری و شهرسازی پایدار، 2(1)، 13-26.
 https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25886274.1393.2.1.2.5
شصتی، شیما، فلامکی، محمد منصور (1393). رابطه میان سبک زندگی و مسکن ایرانی. مطالعات میان‌رشته‌ای در علوم انسانی، 6(3)، 117-137.                       https://doi.org/10.7508/isih.2014.23.005
شولتز، کریستین- نوربرگ (1۳88). روح مکان: به‌سوی پدیدارشناسی معماری، ترجمۀ محمدرضا شیرازی، تهران، رخ داد نو.
شیخ اکبری، نوشین، سهیلی، جمال‌الدین و مریم ارمغان (1402). تحلیل تأثیر سبک زندگی نوگرا بر پیوستگی فضایی خانه‌های برونگرا دوره پهلوی دوم تهران، مطالعات محیطی هفت حصار، 12(46)، 71-96.
 http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-1982-fa.html
شیری، حامد (1396). جهانی‌شدن فرهنگی و دگرگونی هویت نسلی: بررسی سبک زندگی والدین و فرزندان در سنندج، مطالعات توسعه اجتماعی- فرهنگی، 6(4)، 87-111.
 http://journals.sabz.ac.ir/scds/article-1-564-fa.html
صالحی، صادق، کبیری، افشار و سارا کریم‌زاده (1395). بررسی نقش جنسیت در جهت‌گیری‌های زیست‌محیطی (موردمطالعه: شهر ارومیه)، علوم و فناوری محیط‌زیست، 18(1)، 149-161.
 https://sanad.iau.ir/Journal/jest/Article/839710/FullText
صفاری نیا، مجید (1390). تأثیر محیط‌های مسکونی مختلف (خانه‌های ویلایی یا انواع آپارتمان) بر سلامت روان، شادکامی و بهزیستی شخصی دختران نوجوان، پژوهش‌های روانشناسی اجتماعی، 1(1). 
https://www.socialpsychology.ir/article_123180.html
صفورایی پاریزی، محمدمهدی (1393). شاخص‌های خانواده کارآمد. پژوهشنامه اسلامی زنان و خانواده، 1(1)، 29-58.                      SID. https://sid.ir/paper/391240/fa
عابد، فرید، قلمبر دزفولی، راما و امیرحسین پورجوهری (1401). تأثیر جنسیت بر ترجیحات مکانی در انتخاب فضاهای فراغتی-تفریحی (مطالعه موردی: منطقه 2 تهران). هویت شهر، 16(52)، 39-50.
 doi: 10.30495/hoviatshahr.2022.69895.12279
علیرضانژاد، سهیلا و حسن سرایی (1386). گسترۀ شبکۀ روابط اجتماعی زنان شهری و تأثیر تحصیلات دانشگاهی و اشتغال بر آن، پژوهشنامه علوم انسانی، شماره 53، 223-252.            SID. https://sid.ir/paper/66748/fa
علی کائی، سعیده، علیپور، پانته آ و سیدعلی نوری (1402). شناسایی و اولویت‌بندی کیفیات محیطی مؤثر بر جنبه‌های تکاملی کودکان 6 تا 12 سال در فضای شهری (نمونه موردی: محله دارآباد تهران)، معماری و شهرسازی پایدار، 11(2)، 17-40.                        doi:10.22061/jsaud.2022.8860.2028
فارابی، محمد (١٣٧١). التعلیقات به ضمیمه التنبیه علی سبیل السعاده. تهران: آل یاسین.
فلاح فر، فرح و محمد منان رئیسی (1401). خوانش تأثیر ساختار خانه بر سبک زندگی ایرانی -‌ اسلامی در گذر زمان‌ (نمونه موردی شهر کاشان). فرهنگ معماری و شهرسازی اسلامی، 7(1)، 193-210.
 http://dx.doi.org/10.52547/ciauj.7.1.193
قبادیان، وحید (1388). مبانی و مفاهیم در معماری معاصر غرب، تهران: دفتر پژوهش‌های فرهنگی.
کیانی، مصطفی (1383). معماری دوره پهلوی اول دگرگونی، اندیشه‌ها پیدایش و شکل‌گیری معماری دوره بیست‌ساله معاصر ایران 1320-1299 شمسی. تهران: مؤسسه انتشارات مطالعات تاریخ معاصر ایران.
لعلی، محسن، عابدی، احمد و محمدباقر کجباف (1391). ساخت و اعتبار یابی پرسشنامه سبک زندگی (LSQ)، پژوهش‌های روان‌شناختی، 15(1)، 16-80.               SID. https://sid.ir/paper/66306/fa
محمدحسینی، پریسا، جوان فروزنده، علی، جهانی دولت‌آباد، اسماعیل و علی‌اکبر حیدری (1398). تحلیل نقش روش زندگی طبقات اجتماعی در الگوی مسکن؛ نمونه موردی: خانه‌های اواخر دوره قاجار و اوایل پهلوی در اردبیل. باغ نظر، 16(76)، 31-46.                      doi:10.22034/ bagh 2019.138376.3667
معماریان، غلامحسین، مداحی، سید مهدی و آرش سیدی (1394). (Reading and Understanding Continuity andChange in Spatial Organization of Local Houses (Case study: sabzevar city). پژوهش‌های معماری اسلامی، 3(2)، 18-33.                http://jria.iust.ac.ir/article-1-252-fa.html
معماریان، غلامحسین، هاشمی طغرالجردی، سید مجید و حسام کمالی‌پور (1389). تأثیر فرهنگ دینی بر شکل‌گیری خانه: مقایسه تطبیقی خانه در محله مسلمانان، زرتشتیان و یهودیان کرمان. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 3(2)، 1-25.                        https://doi.org/10.7508/ijcr.2010.10.001
معین، محمد (1371). فرهنگ لغت معین. تهران: انتشارات امیرکبیر.
مغنی زاده ترشیزی، مهدی، عبدمجیری، امین و سید مهدی مداحی (1399). واکاوی جایگاه تعاملات اجتماعی در ساختار فضایی خانه‌های سنتی (مطالعه موردی: شهر کاشمر). تاریخ معماری خراسان بزرگ، 11(40)، 97-114.                        https://doi.org/10.22034/jgk.2020.137969
مهاجرمیلانی، آزاده و علیرضا عینی‌فر (1401). تبیین رابطه مفهومی الگو و ضابطه در معماری. معماری و شهرسازی ایران، 13(2)، 403-417.                     https://doi.org/10.30475/isau.2022.257504.1577
مهدی‌پور، صمصام (1393). بررسی سیر تحول نظام خانواده در ایران. کنفرانس بین‌المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی، دوره 1.                 SID. https://sid.ir/paper/822343/fa
ناصری، ندا، مؤمنی، کوروش، کاکی زاده، محمدامیر و بهزاد وثیق (1395). بازشناسی تأثیر شغل و سطح اجتماعی مالکان مسلمان خانه‌های قجری بوشهر در شکل‌گیری سلسله‌مراتب محرمیّت فضای ورودی، فیروزه اسلام، 2(2)، 77-92.                                 https://doi.org/10.29252/ciauj.2.2.77
نصر، سیدحسین (1377). نظر متفکران اسلامی درباره طبیعت، تهران: انتشارات خوارزمی.
نصرتی، شیما و ابوالفضل ذوالفقاری (1391). تأثیر میزان دینداری بر سبک زندگی جوانان تهرانی، پژوهش اجتماعی، 5(14)، 101-117.                           http://noo.rs/8aD2p
نظری، معصومه (1399). پیامدهای سبک زندگی غربی سبک زندگی غربی چاقویی بر قلب فرهنگ چاقوی زندگی غربی دسته خود را برید، شاخه سبز، بازنشانی شده در: هجدهم، اردیبهشت، 1399، ساعت 13.30 به نشانی:
 https://shakhesabz.ir/news/240569/%D9%BE
نقره‌کار، عبدالحمید، حمزه‌نژاد، مهدی و محسن دهقانی تفتی (1389). بررسی تأثیر محیط بر رفتار و اخلاق از دید متفکران اسلامی و نتایج آن در طراحی محیط. آرمان‌شهر، 3(5)، 79-96.
 https://www.armanshahrjournal.com/article_32657.html
نهاوندی، مریم و بهنام لطفی خاچکی (1392). تأثیر گروه شغلی افراد بر نوع و میزان مصرف فرهنگی آنان (مقاله علمی وزارت علوم)، مطالعات فرهنگی و ارتباطات، 9(31)، 133-156.
 https://www.jcsc.ir/article_15385.html
هادیان‌پور، محمد و عابدین یاقوتی‌زاده (1394). تأثیر روانشناسی محیط در خانه‌های ویلایی با آپارتمان‌ها به لحاظ کیفیت مسکن، کنفرانس بین‌المللی عمران، معماری و زیرساخت‌های شهری، تبریز.
 https://civilica.com/doc/447949
هاشمی‌نژاد، سهراب و محمدرحیم عیوضی (1400). پیشران‌های تغییر در سبک زندگی خانواده ایرانی. فصلنامه علمی مطالعات راهبردی فرهنگ، 1(2)، 101-128.              https://doi.org/10.22083/scsj.2021.142066
هندری، ل.بی و دیگران (1۳8۳). اوقات فراغت و سبک‌های زندگی جوانان. ترجمه فرامرز ککولی دزفولی و مرتضی ملانظر، سازمان ملی جوانان، تهران: نسل سوم.
هندو، میکائیل، ایوانی و عبدالمجید هادی، نورتقانی (1400). بررسی تأثیر تغییرات نظام فضایی خانه‌های مشهد بر سبک زندگی معاصر، مطالعات محیطی هفت حصار، 10(36)، 35-58.
 https://doi.org/10.52547/hafthesar.10.36.5
یزدانفر، سیدعباس و زهره ناصردوست (1398). تغییرات شیوه زندگی و الگوی کالبدی خانه و تأثیرات متقابل آن‌ها از دوره زندیه تا امروز (مطالعه موردی: شهرستان مراغه)، معماری و شهرسازی ایران، 10(1)، 37-60.
 https://doi.org/10.30475/isau.2019.90968
یوسف زاده، حسن (1402). بسامدی واژگان مربوط و مرتبط با سبک زندگی در قرآن کریم، فصلنامه علمی مطالعات الگوی پیشرفت اسلامی ایرانی، 11(2)، 105-128.
 https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23295599.1402.11.2.3.6
یونسی، گلزار، ارمغان، مریم و محمدجواد ثقفی (1402). بازتاب تحولات سبک زندگی در معماری خانه‌های طبقات شغلی شرکت ‌شهرهای نفتی ایران قبل از دهۀ پنجاه (نمونۀ موردی: شرکت شهرآبادان). باغ نظر، 20(118)، 23-36.             https://doi.org/10.22034/bagh.2022.349486.5219
Adler, A. 1984. The Individual Psychology of Alfred Adler, NewYork, Basic Books Inc.
Abed, Farid, Qalambar Dezfuli, Rama and Pourjohari, Amir Hossein (2012). “The Effect of Gender on Place Preferences in Choosing Leisure-Entertainment Spaces (Case Study: Tehran Region 2)”, City Identity, Issue 52, Year 16. doi: 10.30495/hoviatshahr.2022.69895.12279. [In Persian]
Aghapour, Reza (2016). Investigating the factors affecting family lifestyle from the perspective of the Quran and Hadith (PhD thesis in the field of Theology and Islamic Studies), Faculty of Theology and Islamic Studies, University of Mazandaran, Iran. [In Persian]
Alirezanjad, Soheila, Sarai, Hassan (2007). “The Extent of Urban Women’s Social Relationship Network and the Effect of University Education and Employment on It”, Humanities Research Journal, Issue 53. SID. https://sid.ir/paper/66748/fa. [In Persian]
Ali Kai, Saeedeh, Alipour, Pantea, Nouri, Seyed Ali (2013). “Identification and prioritization of environmental qualities affecting the developmental aspects of children aged 6 to 12 years in urban space (case study: Darabad neighborhood of Tehran)”, Sustainable Architecture and Urban Planning, Volume 11, No. 2. doi:10.22061/jsaud.2022.8860.2028. [In Persian]
Altman, Irwin (2003). Social environment and behavior, solitude, personal spaces, territory and crowding, translated by Ali Namazian, Tehran: Shahid Beheshti University. [In Persian]
Anvari, Hassan (2003). Sokhan Compact Culture, Tehran: Sokhan Publisher. [In Persian]
Armaghan, Maryam, Hossein Soltanzadeh and Homa Irani Behbahani (2013). “Architecture and Culture in Tehran’s Noble Houses during the Qajar Period, Anthropological Research in Iran”, Volume 3, No. 1, 29-50. https://doi.org/10.22059/ijar.2013.50672. [In Persian]
Ayvazian, Simon, Mandana Yousefi, Iman Raisi, Jamal-eddin Soheili and Kamal Rahbarimanesh (2019). “Consumerism in architecture with emphasis on the semiotics of popular architecture, a case study: the city of Qazvin”, Consumer Behavior Studies, Volume 6, No. 2, 270-296. https://doi.org/10.34785/J018.2019.149 . [In Persian]
Bashirieh, Hossein (2000). Theories of culture in the twentieth century, Tehran: Aindeh Poyan Cultural Institute. [In Persian]
Behnam, Jamshid (1974). “On Family and Culture in Iran”. Culture and Life, No. 16. https://doi.org/ 10.22059/jsr.1974.93742. [In Persian]
Belali Oskouei, Azita, Nazari, Sadegh (1399). “Desirable values ​​of housing design from the perspective of Islamic thought (a step towards explaining the Iranian Islamic housing model)”. Quarterly Journal of Studies on the Iranian Islamic Progress Model, 8(1), 299-345. https://doi.org/20.1001.1.23225645.1399.8.1.12.2 . [In Persian]
Bemanian, Mohammad Reza, Rafiian, Mojtaba, Zabezian, Elham (2009). “Measuring Factors Effective in Promoting Women’s Security in Urban Environments”, Women’s Research, No. 3. https://jwdp.ut.ac.ir/article_19695.html. [In Persian]
Berelson, B and Steiner, G.A. (1964), Human Behaviour Human Behaviour, Harourt Brace & World Pub.
Beyk Mohammadi, Hassan, Nouri Zamanabadi, Seyed Dayat-ollah, and Bazrafshan, Javad (2005). “The Effects of the 1998-1999 Droughts on the Rural Economy of Sistan and Strategies to Counteract It”, Geography and Development, Volume 5, No. 3. https://sid.ir/paper/431264/fa. [In Persian]
Blouki, Sajjad, Okhovat, Hanieh (2015). “A Comparative Study of Similarities and Differences between Muslim and Zoroastrian Houses in Yazd”, Iranian Islamic City Studies, No. 22. http://noo.rs/RsPce. [In Persian]
Bourdieu, Pierre (2012). Distinction: A Social Critique of Judgments of Taste, translated by Hasso Chavoshian, Tehran: Sales Publications.
Brown, R. (1985), “Social Identity”, in, Adam and Jessica Kuppre (eds) The Social Science Encyclopedia, London: R. K. P.
Chaney, D. (1993). Lifestyles. Psychology Press.
Dehkhoda, Ali Akbar (1998). Dehkhoda Dictionary (16 volumes), University of Tehran, Second Printing Period. [In Persian]
Drogar, Khadija (2014). Challenges of Lifestyle in the Family Resulting from Ignorance of Islamic Truths, Islamic Social Research, Year 20, No. 1. https://iss.razavi.ac.ir/article_774.html. [In Persian]
Ebrahimzadeh, Isa (2001). “Rural migrations and their causes and consequences; Sample of Sistan and Baluchestan Province”, Quarterly Journal of Geographical Research, No. 60, 143-168. SID. https://sid.ir/paper29909//fa. [In Persian]
Ehsani Oskouei, Seyedeh Fereshteh and Jamal-edin Mehdinejad Darzi (2024). “Development of a conceptual model explaining the design qualities of rooms in apartment residential units related to the lifestyle of young Iranian women”, Women in Culture and Art, Volume 16, No. 1, 85-110. https://doi.org/10.22059/jwica.2024.360335.1953. [In Persian]
Emami, Mojtaba, Hassanpour, Faramarz, Mehrpoya, Hossein (2021). “Comparative analysis of cultural factors of the Kurmanji and Turkmen tribes in the formation of the architecture of the settlements of Bojnourd city, North Khorasan province”, Islamic Art Journal, No. 42. https://doi.org/10.22034/ias.2020.229022.1238.[In Persian]
Esmaeili Joshaghani, Mohammad (2021). “The Influence of Iranian Ethnic Culture on the Iranian Islamic Lifestyle Model”, Behavioral Studies in Management, Year 9, No. 18, 81-99. https://ensani.ir/fa/article/467976. [In Persian]
Fallahfar, Farah, and Mohammad Manan Raisi (1992). “Reading the impact of house structure on Iranian-Islamic lifestyle over time (case study of Kashan city)”, Islamic Architecture and Urban Planning Culture, No. 11.http://dx.doi.org/10.52547/ciauj.7.1.193. [In Persian]
Farabi, Mohammad (1992). Comments to the appendix of Al-Tanbiyyah Ali Sabil Al-Saada, Tehran: Al-Yasin. [In Persian]
Fern, E.F(2001). Advanced Focus Group Research, London, Sage Publications.
Ghobadian, Vahid (2009). Fundamentals and concepts in contemporary Western architecture, Tehran: Cultural Research Office. [In Persian]
Gruter. Y. K. (2009(. Aesthetics in Architecture, Translated by Jahanshah Pakzad and Abdoreza Homayoun. Tehran: Beheshti University Press. [In Persian]
Hadianpour, Mohammad, Yaqoutizadeh, Abedin (2015). “The Psychological Impact of the Environment in Villas and Apartments in Terms of Housing Quality”, International Conference on Civil Engineering, Architecture and Urban Infrastructure, Tabriz, https://civilica.com/doc/447949
Hall, Edward (2013). The Hidden Dimension, translated by Manouchehr Tabibiyan, 7th edition, Tehran University Press, Tehran.
Hasheminejad, Sohrab and Mohammad Rahim Eyvazi (2011). "Drivers of Change in Iranian Family Lifestyle", Strategic Studies of Culture, No. 2. https://doi.org/10.22083/scsj.2021.142066. [In Persian]
Hasegawa, Nyozekan. (1966). The Japanese Character. A Cultural Profile. Trans. John Bester. Tokyo: Weatherhill / Heibonsha. 
Heidegger, Martin (1971). “Building, Education. Ethnoscapes Series, London: Avebury Press.
Hendry, L.B. et al. (2014). Leisure and lifestyles of young people, Translated by Gharamarz Kekuli Dezfuli and Morteza Molnazar, National Youth Organization, Tehran: Third Generation. [In Persian]
Hindu, Mikael, Ivani, Hadi, Nortqani, Abdol Majid (2011). “Investigating the impact of changes in the spatial system of Mashhad houses on contemporary lifestyle”, Haft Hesar Environmental Studies, Volume 10, Issue 36. https://doi.org/10.52547/hafthesar.10.36.5. [In Persian]
Hirsh JB, Peterson JB. Predicting creativity and academic success with a “Fake-Proof” measure of the Big Five. J Res Pers (2008). 42(5): 1323-33.
Hosseini, Fezhe Sadat, Azad Aramaki, Taghi, Bahar, Mehri, Azari, Hajar (2021). “Semantic Changes of Family in the Upstream Documents Issued by the Supreme Leader of the Islamic Revolution of Iran”. Quarterly Journal of Studies on the Iranian Islamic Progress Pattern, 9(1). Dor: 20.1001.1.23295599.1400.9.14.1. [In Persian]
Hosseinzadeh, Khadija, Mousavi Bardei, Seyed Ahmad, Mahrozadeh, Tahereh, Taghi Lu, Zeinab (2002). “Civilizing Components of Lifestyle in the Field of Consumption from the Perspective of the Supreme Leader (Madzaleh)”. Quarterly Journal of Studies on the Iranian Islamic Progress Pattern, 11(1). Dor: 20.1001.1.23295599.1402.11.1.3.4. [In Persian]
Javadi Amoli, Abdullah (2012). Mafatih al-Hayah, Tehran: Esra Publishing. [In Persian]
Khorsand Niko, Morteza, Sabqrou, Delaram (2023). “Levels of Effectiveness of Power Structure on Architecture of the First Pahlavi Period”, Bagh-e-Nazar, No. 124. https://doi.org/10.22034/bagh.2023.371325.5295. [In Persian]
Kiani, Mustafa (2004). Architecture of the First Pahlavi Period: Transformation, Ideas, Origin and Formation of Architecture in the Twenty-Year Period of Contemporary Iran, 1320-1299, Tehran: Institute for the Publication of Contemporary History Studies of Iran. [In Persian]
Lali, Mohsen, Abedi, Ahmad and Kojbaf, Mohammad-Baqer (2012). Construction and Validation of the Lifestyle Questionnaire (LSQ), Psychological Research, 15(1), 16-80. SID. https://sid.ir/paper/66306/fa.[In Persian]
Lee, H. J., Carucci Goss, R., & Beamish, J. O. (2007). Influence of lifestyle on housing preferences of multifamily housing residents, Housing and Society, 34(1), 11-30. doi:10.1080/08882746.2007.11430542
Leslie, G. R., Larson, R. F., & Gorman, B. L. (1994). Introductory sociology, Oxford University Press.
McKee, J. B. (1974). Introduction to sociology, Holt McDougal.
Mehdipour, Samsam (2014). “Investigating the evolution of the family system in Iran”, International Conference on Behavioral Sciences and Social Studies, Volume 1. SID. https://sid.ir/paper/822343/fa. [In Persian]
Memarian, Gholam-Hossein, Madhahi, Seyyed Mehdi, Seyyedi, Arash (2015). Reading and Understanding Continuity and Change in Spatial Organization of Local Houses, Islamic Architecture Research, No. 7. http://jria.iust.ac.ir/article-1-252-fa.html. [In Persian]
Memarian, Gholamhossein, Hashemi Toghar-Jordi, Seyyed Majid, Kamalipour, Hesam (2010). “The Influence of Religious Culture on the Formation of the House: A Comparative Comparison of Houses in the Muslim, Zoroastrian and Jewish Neighborhoods of Kerman”, Quarterly Journal of Cultural Research, No. 2. https://doi.org/10.7508/ijcr.2010.10.001. [In Persian]
Moein, Mohammad (1992). Moein Dictionary, Tehran: Amir Kabir Publications. [In Persian]
Moghnizadeh Tarshizi, Mehdi, Abdemjiri, Amin, Madhahi, Seyyed Mehdi (2010). “Analysis of the Position of Social Interactions in the Spatial Structure of Traditional Houses (Case Study: Kashmar City)”, History of Architecture of Greater Khorasan, Volume 11, No. 40. https://doi.org/10.22034/jgk.2020.137969. [In Persian]
Mohammad-Hosseini, Parisa, Javan Foruzandeh, Ali, Jahani Dolatabad, Esmaeil, Heydari, Ali Akbar (2019). “Analysis of the Role of Lifestyle of Social Classes in Housing Pattern; Case Study: Houses of the Late Qajar and Early Pahlavi Periods in Ardabil”, Bagh-e-Nazar, Year 16, No. 76. doi:10.22034/ bagh 2019.138376.3667.[In Persian]
Mohajer-Milani, Azadeh, Ainifar, Alireza (2012). Explaining the conceptual relationship between pattern and criterion in architecture, Architecture and Urban Planning of Iran, No. 24. https://doi.org/10.30475/isau.2022.257504.1577.[In Persian]
Morgan, P. (2010). Towards a developmental theory of place attachment, Journal of Environmental Psychology, 30(1), 11-22.
Nahavandi, Maryam, Lotfi Khacheki, Behnam (2013). The Impact of Individuals’ Occupational Group on the Type and Amount of Their Cultural Consumption (Scientific Article of the Ministry of Science), Cultural Studies and Communications, Year 9, No. 31, 133-156. https://www.jcsc.ir/article_15385.html.[In Persian]
Nasr, Seyed Hossein (2000). The opinion of Islamic thinkers about nature, Tehran: Kharazmi Publications. [In Persian]
Nasseri, Neda, Momeni, Kourosh, Kakizadeh, Mohammad Amir and Vasigh, Behzad (2016). “Recognizing the impact of the occupation and social level of Muslim owners of Qajar houses in Bushehr on the formation of the hierarchy of privacy of the entrance space”, Firuzeh-e-Islam, Year 2, No. 3. https://doi.org/10.29252/ciauj.2.2.77. [In Persian]
Nazari, Masoumeh (2019). “The Consequences of the Western Lifestyle. The Western Lifestyle is a Knife to the Heart of Culture. The Knife of Western Life Cut Its Handle”, Shakhe Sabz. Retrieved: 18th, May 2019, 13:30 at: [https://shakhesabz .ir/news/240569/%D9% BE].
Nosrati, Shima, Zolfaghari, Abolfazl (2012). “The impact of the level of religiosity on the lifestyle of Tehrani youth”, Social Research, Volume 5, No. 14, 101-117. http://noo.rs/8aD2p . [In Persian]
Noghrekar, Abdolhamid, Hamzenejad, Mehdi, Dehghani Tafti, Mohsen (2010). “Investigating the Impact of the Environment on Behavior and Ethics from the Perspective of Islamic Thinkers and Its Results in Environmental Design”, Armanshahr, No. 5. https://www.armanshahrjournal.com/article_32657.html .[In Persian]
O’Donnell, Mike (1985). Age and Generation. London: Tavistock.
 Pahlavan, Chengiz (2003). The Roots of Modernity, Tehran: Qatra Publishing. [In Persian]
Pakzad, Jahanshah, Bozorg, Hamideh (2015). The Alphabet of Environmental Psychology for Designers, Tehran: Armanshahr. [In Persian]
Panahi, Mohammad Hossein, Alaviyoun, Seyed Hadi (2018). “Generation Gap in Iran: Meta-Analysis and Critique of Previous Research”, Intercultural Studies, Year 13, No. 36. https://dorl.net/dor/20.1001.1.17358663.1397.13.36.6.3. [In Persian]
Parsons, T. (1964), The social sysem, New York: A Free Press Paper back and Macmillan. Pub.
Phillips EM, Frates EP, Park DJ(2020). Lifestyle medicine. Phys Med Rehabil Clin N Am; 31(4): 515-26.
Pollack, Jacob Edward (1989). Pollack’s Travelogue, translated by Kikaus Jahandari, second edition, Tehran: Kharazmi Publishing Company. [In Persian]
Rapoport, A.(2005). Culture, Architecture and Design. Chicago, Illinois: Locke Science Publishing Company, Inc. 
Safarinia, Majid (2011). “The impact of different residential environments (villas or apartment types) on the mental health, happiness, and personal well-being of adolescent girls”, Social Psychology Research, Volume 1, Issue 1. https://www.socialpsychology.ir/article_123180.html. [In Persian]
Safuraei Parizi, Mohammad Mehdi (2014). “Effective Family Indicators”, Islamic Research Journal of Women and Family, Volume 1, Issue 1. SID. https://sid.ir/paper/391240/fa. [In Persian]
Salehi, Sadegh, Kabiri, Afshar, Karimzadeh, Sara (2016). “Investigating the Role of Gender in Environmental Orientations (Case Study: Urmia City)”. Environmental Science and Technology, Volume 18, Issue 1. https://sanad.iau.ir/Journal/jest/Article/839710/FullText. [In Persian]
Schultz, Christian Norberg (2009). Genius loci: Toward a Phenomenology of Architecture, translated by Mohammad Reza Shirazi, Tehran, Rokhdad-e-No. [In Persian]
Segalen, M. (1991). Historical Family Sociology, translated by Majid Elyasi, Tehran, Markaz pub. 
Sharafeddin, Seyed Hossein (2015). “Consumerism in Modern and Religious Lifestyle”, Lifestyle Research, Year 1, Issue 1, 7-30. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.24763101.1394.1.1.1.0. [In Persian]
Sharghi, Ali, Ben Molan, Sohardi (2013). “Similarities and Differences in Adults’ and Children’s Satisfaction with Open Spaces of Tehran Residential Complexes”, Sustainable Architecture and Urbanism, Year 2, Issue 1. https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.25886274.1393.2.1.2.5. [In Persian]
Shasati, Shima, Flamki, Mohammad Mansour (2014). “The Relationship Between Lifestyle and Iranian Housing”, Interdisciplinary Studies in the Humanities, Issue 13. https://doi.org/10.7508/isih.2014.23.005. [In Persian]
Sheikh Akbari, Noushin, Soheili, Jamal al-Din, Armaghan, Maryam (1402). “Analysis of the Impact of Modernist Lifestyle on the Spatial Continuity of Extroverted Houses of the Second Pahlavi Period in Tehran”, Haft Hesar Environmental Studies, Volume 12, Issue 46. http://hafthesar.iauh.ac.ir/article-1-1982-fa.html. [In Persian]
Shell, Mary (1989). Lady Shell’s Memoirs, translated by Hossein Abu Torabian, Tehran, Nashre-no Publishing House.
Shiri, Hamed (2017). “Cultural Globalization and Generational Identity Transformation: A Study of the Lifestyle of Parents and Children in Sanandaj”, Socio-Cultural Development Studies, Volume 6, Issue 4. http://journals.sabz.ac.ir/scds/article-1-564-fa.html. [In Persian]
Simmel, Georg (1990). The Philosophy of Money Tom Bohomer & Pavid Frisby. Trans., Second enlarged Ed. New York: Rutledge.
Stock, Mathis. (2007). 6. Théorie de l’habiter. Questionnements.Armillaire: 103-125.
Stuart Mill, J. (1869). The title page of first print of Subjection of Women
Toffler, Alvin (1995). The Third Wave, translated by Shahindokht Kharazmi, Tehran: Fakhte Publishing, tenth edition. [In Persian]
Van Houten D.R. Thpmpspn, J.D.(1970), The Behaviorial Sciences, Addison-Wesley Pub.
Veblen, T. (1899). The theory ofthe leisure class. New York: The New American Library.
Yazdanfar, Seyed Abbas, Naserdoost, Zohreh (2019). “Changes in lifestyle and physical patterns of houses and their mutual effects from the Zand period to the present (case study: Maragheh city)”, Architecture and Urban Planning of Iran, Issue 17. https://doi.org/10.30475/isau.2019.90968. [In Persian]
Yousefzadeh, Hassan (2019). “Frequency of words related to and related to lifestyle in the Holy Quran”. Quarterly Journal of Studies on the Pattern of Islamic Progress in Iran, 11(2). https://dor.isc.ac/dor/20.1001.1.23295599.1402.11.2.3.6 .[In Persian]
Younesi, Golzar, Armaghan, Maryam, Saghafi, Mohammad Javad (2019). “Reflection of lifestyle changes in the architecture of houses of the occupational classes of the oil companies of Iran before the 1950s (case study: Abadan city company)”, Bagh-e-Nazar, Volume 20, Issue 118. https://doi.org/10.22034/bagh.2022.349486.5219. [In Persian]
Zare Shahabadi, Akbar, Taher, Maryam (2016). “Intergenerational Study of Girls and Mothers in Yazd City”, Social Psychological Studies of Women, Year 14, Issue 3. https://doi.org/10.22051/jwsps.2016.2555. [In Persian]