فصلنامه علمی مطالعات راهبردی فرهنگ

فصلنامه علمی مطالعات راهبردی فرهنگ

سوژه معلق مقاوم؛ نقد گفتمان حاکم بر پرورش سوژه‌ در نظام آموزشی ایران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
الهام زارع 1
بابک شمشیری 2
محمدحسن کریمی 3
شهرزاد شاهسنی 4
1 دانشجوی دکتری تاریخ و فلسفه تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. elham.zareh70@gmail.com
2 استاد گروه تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز (نویسنده مسئول)، شیراز، ایران. bshamshiri@rose.shirazu.ac.ir
3 استادیار گروه تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. mhkarimi@rose.shirazu.ac.ir
4 استادیار گروه تعلیم و تربیت، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. sshahsani@rose.shirazu.ac.ir
10.22083/scsj.2024.461480.1183
چکیده
مقاله پیش‌رو به تحلیل و نقد بخش‌هایی از اسناد بالادستی نظام آموزشی، شامل سه سند مبانی نظری تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش و سند برنامه درسی ملی و نتایج آن در عرصه عمل آموزشی با هدف استخراج دلالت‌های مستقیم و غیرمستقیم در‌خصوص سوژه و پرورش آن می‌پردازد. پژوهش با طرح کیفی و دو روش انتقادی و تحلیل محتوای کیفی استقرایی در بررسی متن اسناد و سایر متون مرتبط انجام شده است و به‌دنبال پاسخگویی به این پرسش است که «اسناد و گفتمان حاکم بر نظام آموزش‌وپرورش ایران، مؤید چه نوع سوژه‌ای است و چه نقدی بر این سوژه وارد است؟». یافته‌ها نشان می‌دهد که اگرچه در اسناد بالادستی سوژه مطلوب، غالباً با ویژگی‌های «سوژه مؤمن» توصیف شده است، اما دارای ابهامات و تناقض‌هایی است که موجب می‌شود سوژه محقق آن در عمل، مسیری متمایز با سوژه مطلوب، آرمانی و مصرح طی کند. دیگر این‌که برخلاف نقدهایی که سوژه‌پروری نظام آموزشی را با دوگانه نظام آموزشی غرب‌زده/دین‌زده تبیین می‌کند و علت شکست سیاست‌های آموزشی در پرورش انسان مطلوب را وارداتی‌بودن و تأثیرپذیری آن از فرهنگ غرب و یا دین‌زدگی و پرداختن افراطی به پرورش سوژه مؤمن و غفلت از سایر ابعاد انسان می‌دانند، باید گفت در حال حاضر‌ در اسناد بالادستی و متعاقباً در عمل تربیتی، نوعی تعلیق، بلاتکلیفی و حصاربندی در‌خصوص قابلیت‌های انسان و حدود رشد و عاملیت او به‌چشم‌می‌خورد که منجر‌به شکل‌گیری و دامن‌زدن به تناقض و ابهام در‌خصوص نحوه مواجهه نظام آموزشی و دست‌اندرکاران تربیت با انسان و در‌نهایت پرورش «سوژه معلق» می‌شود. نتیجه این تعلیق، بنا به عاملیت ذاتی و بقاء سوژه (نه مرگ آن)‌ می‌تواند مقاومت‌ آشکار و پنهان در برابر گفتمان مدرسه، نه‌تنها در دانش‌آموزان،‌ بلکه در معلمان و سایر دست‌اندرکاران شود. 
کلیدواژه‌ها
سوژه معلق
سوژه مقاوم
نظام آموزشی ایران
گفتمان
نقد

عنوان مقاله English

resistant suspended subject; Criticism of the governing discourse on subject development in Iran's educational system

نویسندگان English

Elham Zareh 1
babak Shamshiri 2
Mohammad Hassan Karimi 3
Shahrzad Shahsani 4
1 PhD Student in Philosophy of Education, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. Email: elham.zareh70@gmail.com.
2 Professor, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz,Iran. (Corresponding author) Email: bshamshiri@rose.shirazu.ac.ir.
3 Assistant Professor, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University,Shiraz, Iran. Email: mhkarimi@rose.shirazu.ac.ir.
4 Assistant Professor, Faculty of Education and Psychology, Shiraz University, Shiraz, Iran. Email: sshahsani@rose.shirazu.ac.ir
چکیده English

Criticism of subject education in educational systems is important from two aspects; Both from the genealogical aspect and the historical evolution of the subject, and from the perspective of the ruling concepts of anthropology and the understanding of internal and external contradictions and inconsistencies in presenting this desirable image, which can in practice carry a hidden subject or subjects that even Sometimes it takes a different path with a desirable and explicit subject.
Regarding the ideal subject and human being and the style of Iran’s educational system, which is specified in the upper level documents, it should be said that these documents seek to educate a faithful human being who, while having a religious orientation throughout his life, considers his desired goal to be close to God, serving God and living a good life, but, many academic, moral issues, social damages and indifference to religious and national values ​​that have made the society’s mind pessimistic about the outputs and performance of the education system, show that this system has not been able to find students in To guide a clear and consistent image of how to live and relate to oneself, society, culture and history, religion, ethics, modernity, etc.
In finding the root of the above problem and reviewing and criticizing the upper level documents of the educational system, it seems that these documents, which came out after solving the problem of “ being imported” of the educational system, have some ambiguities and internal contradictions in compiling and including the requirements related to human beings, which causes confusion And increases his indecision.
The purpose of the current research is to review and criticize the upstream documents and find points in them that can generate ambiguities and contradictions that often cause the subject’s confusion and have angles and differences with the subject’s inherent capabilities, and therefore, will figure reactions contrary to the expectations of the educational system in the subject 
Therefore, we seek to answer this question: “What kind of subject is supported by the documents and discourse governing Iran’s education system and which criticism is there on this subject?”
Research method: The current research has been conducted with a qualitative design and its data collection is done by referring to educational documents such as the theoretical foundations of the fundamental transformation of education, the fundamental transformation of education, the national curriculum document as the main documents, as well as other contents and researches in Access to the state of the human education system or its desired subject and its criticism has been obtained.
The main approach of the research is a critical approach and using the method of negative or internal criticism as well as external criticism, and in this regard, the inductive qualitative content analysis method has also been used.
Results and findings: The findings of the present research lead us to the issue that although the desirable person of the educational system and its explicit image in the documents is a “faithful subject” and transcendent, but due to the inadequacies, contradictions and inconsistencies in the text of the documents, the outcome and output It will not be a believing subject (with all its belongings), but a human being who has a kind of “suspension” or in other words a “suspended subject”.
The suspension of a subject who is surrounded by ambiguities and the lack of clarity and explanation about himself, the current realities of life and the feeling of non-self in the school discourse, and a child who is not the target of documents and therefore becomes a means of realizing ideology and does not have a full existence.
This suspense and ambiguity is the result of the attitude and performance of the educational system, and although a small group of people, due to the favorable environment of religious life and the internalization of teachings and the adaptation of religious and mystical experiences to what they have reached their rational understanding, can manifest the subject and Be religious, but a large number of people, as a result of the continuation of the suspension, engage in active and passive resistance, and both forms of resistance are forms of the forced reaction of the subject due to his inherent agency and his desire to act and rebel against limitations and excesses.

کلیدواژه‌ها English

suspended subject
resistant subject
Iran'
s educational system
discourse
criticis
آب‌نیکی، حسن (1385). جورج اورول و سرگشتگی سوژه سیاسی مدرن، رساله دکتری، دانشگاه تربیت مدرس.
آسانی، سارا و محمدی، جمال (1400). دیالکتیک سوژه و فضا: زنان در فضاهای رسمی و غیر رسمی (مورد مطالعه: زنان شهر کامیاران). دوفصلنامه جامعه شناسی نهادهای اجتماعی، 8 (18)، 88-63. 
doi: 10.22080/ssi.2021.22438.1932
اسفندیاری، سیمین (1388). سوبژکتیویسم دکارت: نقطه آغاز عزیمت فلاسفه عصر جدید، حکمت و فلسفه، 5 (1)، 63-88. https://doi.org/10.22054/wph.2009.5771
اسکات، جیمز (1396). سلطه و هنر مقاومت؛ روایت‌های نهانی، ترجمه افشین خاکباز، مترجه، تهران: نشر مرکز.
ابراهیم زاده، عیسی (1386). انتظارات بجا و نابجا از فلسفه تربیت، فصلنامه نوآوری های آموزشی، 6 (20).
باقری، خسرو (1399). عاملیت انسان، رویکردی دینی و فلسفی، تهران: نشر واکاوش.
باقری نوع پرست، خسرو (1386). نگاهی دوباره به تربیت اسلامی، تهران: انتشارات مدرسه.
باقری، خسرو، سجادیه، نرگس و توسلی، طیبه (1389). رویکردها و روش های پژوهش در فلسفه تعلیم و تربیت، تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری.
بشیریه، حسین (1382). جامعه‌شناسی سیاسی، تهران: نشر نی.
پارکر جی، پالمر (1402). شهامت تدریس، ترجمه نوگل روحانی، تهران: هوش ناب.
پوپر، کارل (1380). جامعه باز و دشمنان آن، ترجمه عزت اله فولادوند، چاپ 3، تهران: خوارزمی.
تبریزی، منصوره (1393). تحلیل محتوای کیفی از منظر رویکردهای قیاسی و استقرایی. فصلنامه علوم اجتماعی، 21(64)، 105-138. doi: https://doi.org/10.22054/qjss.2014.344
تورن، آلن (1399). دموکراسی چیست؟، ترجمه سلمان صادقی‌زاده، تهران: نشر ثالث.
https://www.adinehbook.com/gp/product/6004056049
حاضری، علی محمد و رضاپور، اسماعیل (1392). مطالعه برخی عوامل موثر بر بروز مقاومت دانش آموزان در برابر هنجارهای مدرسه: بررسی دبیرستان های شهر تهران، مجله جامعه شناسی ایران، 14 (4)، 62-35. 
dor: 20.1001.1.17351901.1392.14.4.2.8
حائری، عبدالهادی (1387). نخستین رویارویی اندیشگران ایران با دو رویه تمدن بورژوازی غرب، تهران: امیرکبیر.
https://www.gisoom.com/book/1152732/
خسروی، زهره و باقری، خسرو (1387). راهنمای درونی کردن ارزش‌های اخلاقی از طریق برنامه درسی، فصلنامه مطالعات برنامه درسی، 2 (8)، 105-81. 
خسروی، زهره و باقری، خسرو (1385). بررسی تطبیقی عاملیت آدمی در نظریه‌ای اسلامی در باب عمل و نظریه انتقادی هابرماس، فصلنامه حکمت و فلسفه، 2 (3)، 22-7.
https://www.jcsicsa.ir/journal/about?lang=en
رجائی، ملیحه، جاویدی کلاته جعفرآبادی، طاهره، صادق‌زاده قمصری، علیرضا و شعبانی ورکی، بختیار (1398). تبیین تربیت گفت‌وگومحور در نظریه انتقادی مقاومت: مطلوبیت و امکان تحقق آن در نظام آموزشی ایران، پژوهشنامه مبانی تعلیم‌وتربیت، 9 (2)، 85-104. https://doi.org/10.22067/fedu.v9i2.80824
رضایی، محمد و غلامرضا کاشی، محمدجواد (1384). چالش‌های بازتولید هژمونی دولت از طریق گفتمان مدرسه، مجله جامعه شناسی ایران، 6 (4)، 34-58. dor:20.1001.1.17351901.1384.6.4.3.3
رنانی، محسن (1400). نقد سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش، بازیابی‌از: https://rezamoghaddasi.blog.ir
سجادی، سیدمهدی (1399). بازتولید قلمرو: گفتمان پارادوکسیکال اصلاحات در نظام تربیتی ایران، پژوهشنامه مبانی تعلیم‌وتربیت، 10 (1)، 5-32. doi: 10.22067/fedu.v10i1.86747
سلامت نیوز (1397). یادداشت با عنوان: «اصلی ترین آسیب‌های اجتماعی در مدارس»، به نقل از مدیر کل دفتر آسیب‌های اجتماعی وزارت آموزش‌وپرورش، قابل بازیابی در: https://www.salamatnews.com/news/253175/
صادق‌زاده قمصری، علیرضا (1398). سخنرانی در موسسه تحقیقات آموزش‌‌وپرورش. تهران. بازیابی‌از:
http://rabnews.ir
صادق‌زاده، علیرضا و همکاران (1390). مبانی نظری تحول بنیادین در نظام تعلیم‌وتربیت رسمی جمهوری اسلامی ایران، تهران: دبیرخانه شورای عالی آموزش‌وپرورش. https://www.sce.ir
صادقی زاده، سلمان (1399). جامعه شناسی گذار به سیاست سوژه در عصر جهانی‌شدن؛ با نگاهی کوتاه به وضعیت ایران، جامعه پژوهی فرهنگی، 11 (4)، 87-105. doi: 10.30465/scs.2021.32378.2267
عبادی، آزاده، گرجیان، بهمن، ویسی، الخاص و سلطانی، سیدعلی‌اصغر (1401). واکاوی گفتمان هویت ملی در کتاب‌های مطالعات اجتماعی متوسطه اول از منظر لاکلائو و موف، نشریه جامعه‌شناسی کاربردی، 33 (3)، 125-152. https://doi.org/10.22108/jas.2022.130576.2176
فاضلی، نعمت اله (1401). مرگ مدرسه یا مرگ سوژه؟ فصلنامه مطالعات برنامه درسی ایران، 17 (66)، 40-5. 
Dor: 20.1001.1.17354986.1401.17.66.2.2
فاضلی، نعمت‌اله (1400). نشست با موضوع «شهامت تدریس». قابل دستیابی در:
https://www.aparat.com/v/V7ifN
فرح بخش، حمیده، باقری نوع پرست، خسرو و سجادیه، نرگس (1400). بررسی و نقد نسبت فرهنگ با تعلیم و تربیت از منظر عاملیت فرد در اسناد بالادستی، دوفصلنامه فلسفه تربیت، 6 (2)، 54-29. 
فراست‌خواه، مقصود و حسنی، محمد (1396). گفتگو پیرامون «نقد و بررسی سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش»، قابل دستیابی در: https://www.mehrnews.com
قجری، ناصر، مزیدی، محمد و شمشیری، بابک (1399). واکاوی و فهم اهم چالش ها و موانع عملی پیش رو در تحقق سند تحول بنیادین با تمرکز بر زیرنظام های اصلی آن، پژوهش های برنامه درسی، 10 (1)، 33-1. 
کرباسی، منیژه (1396). روانشناسی رشد 1، تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.
کریمی، شهناز و نوابخش، مهرداد (1398). واکاوی مفهوم «سوژه» در رویکردهای تحلیل گفتمان، مجله مطالعات توسعه اجتماعی ایران، 11(2)، 7-19. https://jisds.srbiau.ac.ir/article_14575.html
کلگ، استوارت (1400). چهارچوب های قدرت، ترجمه مصطفی یونسی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
https://www.gisoom.com/book/11076306
میلر، پیتر (1382). سوژه، استیلا و قدرت در نگاه هورکهایمر، مارکوزه، هابرماس و فوکو، ترجمه نیکو سرخوش و افشین جهاندیده، تهران: نشر نی. https://nashreney.com/product/
مرادی، مصطفی و باقری نوع پرست، خسرو (1399). تحلیل و نقد مفهوم هویت در اسناد تحول بنیادین آموزش‌وپرورش جمهوری اسلامی ایران، پژوهش‌نامه مبانی تعلیم‌و‌تربیت، 10 (1)، 136-156. 
doi: 10.22067/fedu.v10i1.81044
وحدتی دانشمند، علی، ایروانی، شهین و باقری نوع پرست، خسرو (1400). از پذیرش تا شورش؛ نگاهی واسازانه بر سیاست های اقتباس آموزشی در ایران معاصر، پژوهش نامه مبانی تعلیم و تربیت، 11 (1)، 26-5. 
وحدتی دانشمند، علی (1399). نقد درونی نظام آموزشی؛ بازخوانی آراء هگل، مارکس و آدورنو، پژوهشنامه مبانی تعلیم و تربیت، 10 (1)، 116-135. DOI: 10.22067/fedu.v10i1.87435
هاشم زهی، نوروز و خلجی، عباس و کاظمی، حجت(1389). کاوش مفهومی و نظری مهندسی اجتماعی، راهبرد فرهنگ، 3 (11-10)،112-91. 
هال، استوارت (1398). معنا، فرهنگ و زندگی اجتماعی، ترجمه احمد گل‌محمدی. تهران: نشر نی.
https://nashreney.com/product/
Abniki, H. (2015). George Orwell and the confusion of the modern political subject. PhD Thesis, Tarbiat Modares University [In Persian].
Adorno,T. (1973). Negative dialectics, Translated by E. B. Ashton.
New York: Continuum.
Asani, S., & Mohamadi, J. (2022). The dialectic of subject and space: women in formal and informal spaces (a case study on women in Kamyaran city).‌Sociology of Social Institutions,‌8(18), 63-88. [In Persian]. doi: 10.22080/ssi.2021.22438.1932
Alanoğlu,M., & Demirtaş, Z. (2021). The‌ Effect‌ of‌ Bureaucratic‌ School‌ Structure‌ on Teachers’‌ Job‌ Satisfaction:‌ The‌ Mediator‌ Role‌ of‌ the Organizational‌ Justice. Research‌ in‌ Educational‌ Administration‌ &‌ Leadership,6 (2), 470-432. DOI: 10.30828/real/2021.2.3
Bagheri, Kh., Sajjadieh, N., & Tavassoli, T. (2010). Research approaches and methods in the philosophy of education, Tehran: Research Institute of Cultural and Social Studies of the Ministry of Science, Research and Technology. [In Persian].
Bagheri Noparast, Kh. (2008). A second look at Islamic education. Tehran: Madrasah Publications. [In Persian].
Bagheri, Kh. (2019). Human agency, a religious and philosophical approach. Tehran: Vakavush Publishing. [In Persian].
Bashiriyeh, H. (2012). Political sociology. Tehran: Nei Publishing House. [In Persian].
Bagheri Noaparast, K. (2016). Islamic education as asymmetrical democratic interaction. In Education. New York: Macmillan Press.
Bernard, H. W. (1973). CHild Development and Learning. Boston: Allyn Bacon, Inc.
Clegg, S. (2021). Power frameworks, Translated by Mustafa Younesi. Tehran: Institute of Strategic Studies. [In Persian].
 https://www.gisoom.com/book/11076306 
Derrida, J. (2001). Writing and difference, Translated by A. Bass .London: Routledge.
Derrida, J. (2002). Negotiations: Interventions and Interviews, 1971-2001, Translated by E. Rottenberg. Stanford, CA: Stanford University Press.
Derrida, J. (2005). Rogues, Translated by P. Brault & M. Nass. Stanford: Stanford University Press
Ebadi, A., Gorjian, B., Veysi, E., & Soltani, S. A. A. (2022). A study of national identity discourse in Iranian junior high school social science textbooks based on Laclau and Muffe theory. Journal of Applied Sociology, 33(3), 125-152. [In Persian].https://doi.org/10.22108/jas.2022.130576.2176
Esfandiari, S. (2009). Cartesian subjectivism: Departure of philosophers in the modern age. Wisdom and Philosophy, 5(17), 113-128. [In Persian]. https://doi.org/10.22054/wph.2009.5771
Fazeli, N. (2022). Death of the school or the subject?, Journal of Curriculum Studies, 17(66), 5-40. (in Persian) Dor: 20.1001.1.17354986.1401.17.66.2.2
Hashemzehi, Nowruz and, Khalaji, Abbas and Kazemi, Hojjat (2010). Conceptual and Theoretical Exploration of Social Engineering, Cultural Strategy, 3 (10-11), 112-91.
Hairi, A. H. (2007). The first confrontation of Iranian thinkers with the two methods of western bourgeois civilization. Tehran: Amirkabir. [In Persian]. https://www.gisoom.com/book/1152732/
Hall, S. (2014). Meaning, culture and social life, Translated by Ahmad Golmohammadi. Tehran: Nei Publishing. https://nashreney.com/product/ [In Persian].
Hazeri, A. M., & Rezapour, E. (2013). The study of some effective factors on appearance of student resistance against school norms, in tehran high schools. Iranian Journal of Sociology, 14(4), 35-62. [In Persian]. dor: 20.1001.1.17351901.1392.14.4.2.8
Karbasi, M. (2016). Psychology of development 1. Tehran: Payam Noor University Press. [In Persian].
Karimi, S. H., & Navabakhsh, M. (2019). Analysis of the concept of “subject” in discourse analysis approaches. Journal of Iranian Social Development Studies, 11(42), 7-19. [In Persian].https://jisds.srbiau.ac.ir/article_14575.html
Khosravi, Z., & Bagheri, Kh. (2009). A guide to internalizing moral values through the curriculum. Journal of Curriculum Studies, 3(8), 81-105. (in Persian) https://www.jcsicsa.ir/journal/about?lang=en
McLaren.P. (1985), The ritual dimensions of resistance: Clowning and symbolic Inversion. Journal of Education, 2 (167), 84-97.
Miller, P. (2003). Subject, domination and power in the view of Horkheimer, Marcuse, Habermas and Foucault, Translated by Niko Sarkhosh and Afshin Jahandideh. Tehran: Nei Publishing. https://nashreney.com/product/
Moradi, M., & Bagheri Noaparast, K. (2020). An analysis and critique of the concept of “identity” in the documents of fundamental transformation of the education of islamic republic of Iran. Foundations of Education, 10(1), 136-156. [In Persian].doi: 10.22067/fedu.v10i1.81044
Moses, L., Rylak, D., Reader, T., Hertz, Ch. & Ogden, M. (2020). Educators’ perspectives on supporting student Agency. Theory into practice, 59 (2), 213-222. doi:10.1080/00405841.2019.1705106
National curriculum document (2016). https://madresefile.com/my-account/
Parker J., Palmer (1402). The Courage to Teach. translated by Nogol Rouhani, Tehran: Hosh Nab. [In Persian].
Qajri, N., Mazidi, M.,& Shamshiri, B. (2019). Analyzing and understanding the main practical challenges and obstacles in the realization of the document of fundamental transformation with a focus on its main subsystems. Curriculum Research, 10(1), 1-10. [In Persian].
Rajaei, M., Javidi, T., Sadeghzadeh, A., & Shabani, B. (2020). Explaining dialogical education in the resistance approach of critical theory: the desirability and possibility of its realization in education in Iran. Foundations of Education, 9(2), 85-104. [In Persian]. https://doi.org/10.22067/fedu.v9i2.80824
Rezaei, M., & Gholamreza Kashi, M. (2005). The challenges of reproducing the hegemony of the state through school discourse, Iranian Journal of Sociology, 6 (4), 34-58. [In Persian].
 Dor: 20.1001.1.17351901.1384.6.4.3.3 
Roderick, R. (1986). Habermas and the foundations of critical theory. London: Macmillan.
Sadeghizadeh, S (2021). Sociology of Transition to the Politics of the Subject in the Era of Globalization.‌Sociological Cultural Studies,‌11(4), 87-105. [In Persian]. doi: 10.30465/scs.2021.32378.2267
Sadeghzadeh, A & et al. (2012). Theoretical foundations of fundamental transformation in the education system of the official islamic republic of Iran. Tehran: Secretariat of the Supreme Council of Education. [In Persian]. https://www.sce.ir
Sadeghzadeh, A & et al. (b2011). Theoretical foundations of the fundamental transformation document in the public formal education and training system Islamic Republic of Iran. Tehran: Secretariat of the Supreme Council of Education. [In Persian].
- Salamat News. (2017). The note titled: “The main social harms in schools”, quoted by the Director General of the Office of Social Harms of the Ministry of Education, can be retrieved at:
https://www.salamatnews.com/news/253175/ [In Persian].
Sajjadi, S. M. (2020). Re-Territorialization: The Paradoxical Discourse of Reforms in Iran Education System. Foundations of Education, 10(1), 5-32. [In Persian]. doi: 10.22067/fedu.v10i1.86747
Scott, J. C. (2017). Domination and the art of resistance. Translator by Afshin Khakbaz. Tehran: Center publication. [In Persian].
 Tabrizi, M. (2013). Qualitative content analysis from the perspective of analogical and inductive approaches. Social Sciences Quarterly, 21(64), 105-138. doi: https://doi.org/10.22054/qjss.2014.344 [In Persian] .
Thorne, A. (2020). What is democracy?. Translated by Salman Sadeghizadeh. Tehran: Sales Publication. [In Persian]. https://www.adinehbook.com/gp/product/6004056049
Vahdati Daneshmand, A. (2019). internal criticism of the educational system; Rereading the views of Hegel, Marx and Adorno, Research Journal of Basics of Education, 10 (1), pp. 116-135. [In Persian].
DOI: 10.22067/fedu.v10i1.87435