چیستی و چگونگی ویژگی‌های دیپلماسی عمومی آمریکا در قبال ایران (1997-2005)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار روابط بین‌الملل گروه علوم سیاسی دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

شرایط جدید نظام بین­الملل سبب شده است مؤلفه­های جدیدی در ساختارهای رسمی بین­المللی نقش ایفا کنند. مطرح­شدن بازیگران جدید و اهمیت یافتن افراد و نهادهای غیردولتی در جهان موجب شده است تا کشورها برای تأمین منافع خود، علاوه بر روش­های گذشته، ابزارها و راه­های جدیدی را به کار گیرند که یکی از مهم­ترین آن­ها بهره­گیری از دیپلماسی عمومی است. با توجه به فراز و نشیب­های حاکم بر روابط ایران و آمریکا در دوره­های زمانی مختلف، و با عنایت به چرخش گفتمانی در سیاست خارجی ایران به تنش­زدایی و اعتمادسازی با جهانِ خارج در دوران دولت اصلاحات (1376-1384)، دیدگاه­ها درمورد ایران تغییر کرد و آمریکا درصدد برآمد تا با به­کارگیری دیپلماسی عمومی در ایران به اهداف و منافع خود تحقق بخشد. از جلوه‌های بارز دیپلماسی در این دوران می‌توان به اعزام تیم‌های ورزشی، صدور روادید و تسهیل مبادلات دانشجویی، و سایر برنامه‌های علمی و فرهنگی اشاره کرد. ازاین‌روی پرسش اصلی در پژوهش حاضر این است که رویکرد دیپلماسی عمومی آمریکا در ایران از چه بارزه‌هایی در دوران اصلاحات برخوردار است. انگارۀ اولیه این است که آمریکا در این دوره بر گسترش لیبرال دموکراسی، بازنمایی مثبت از اقدامات آمریکا، و تغییر فرهنگ عمومی در ایران تأکید داشته و نسبت به دوره‌های قبل، دیپلماسی عمومی آمریکا به‎ شکل غیررسمی‌تر و با مشارکت بازیگران غیردولتی صورت گرفته است. این اثر با روش توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای به بررسی این موضوع پرداخته است.

کلیدواژه‌ها